Kasteel Keenenburg was een waterburcht; een vesting omgeven door een slotgracht. Daarnaast had de Keenenburg meerdere bruggen, een waterput, een overdekt schuitenhuis en een windas, waarmee scheepjes over de Singel werden gehaald. De heer van Keenenburg was naast de stad Delft de belangrijkste financier van de trekvaartroute, die in 1645 tussen Delft en Maassluis in gebruik werd genomen. Het kasteel had dus een bijzondere relatie met water.
Subsidie en Centrumplan
Om de relatie van het kasteel met het water en de trekvaart te versterken is een subsidie aangevraagd bij de Provincie Zuid-Holland. Deze is in 2025 toegezegd middels een beschikking van € 65.000,-. Binnen de scope van het project “Beleving Waterburcht Keenenburg” valt de visualisatie en gedeeltelijke reconstructie van de zuidzijde van de kasteelmuur inclusief het schuitenhuis en de waterput. Er is ook budget voor het versterken van “belevenisverhalen” en lesmateriaal. Ook het vervangen van het informatiebord, het (visueel) doortrekken van de zuidelijke gracht en een nieuwe zuidelijke toegangsbrug zijn onderdeel van het project die in samenwerking met de gemeente moet worden ingevuld als onderdeel van het Centrumplan Schipluiden.
Start werkzaamheden
Op 16 december 2025 is begonnen met de werkzaamheden middels een tweetal kleine opgravingen om de hoekpunten van het schuitenhuis te lokaliseren en de grondwaterstand te onderzoeken. Hieronder volgt een klein fotoverslag (omcirkeld zijn de twee oude draaiknoppen waar de deuren van het schuitenhuis op bevestigd waren).
Schuitenhuis op plattegrond van het te vervangen Keenenburgbord.
Het project dient, binnen de voorwaarden van de subsidie, uiterlijk in 2028 afgerond te zijn, maar we hopen uiteraard op een snellere voortgang en een soepele samenwerking met de gemeente. Het plan voor de reconstructie dient nog verder uitgewerkt te worden, dus input is nog welkom en houd onze website en socials in de gaten voor updates.
Historie en archeologie
De historie rond het schuitenhuis is door Jacques Moerman beschreven in Keenenburgpraet #6.
Keenenburgpraet #6: Het schuitenhuis en een overdekt jacht
Het water is voor kasteel Keenenburg altijd belangrijk geweest. De brede grachten werden gebruikt voor het vissen, spelevaren, schaatsen en het kolfspel op het ijs. Als een van de weinige kastelen in Nederland bezat de Keenenburg een inpandig schuitenhuis. Het is te zien op een tekening van Roelant Roghman.
schuitenhuis. De voorsteven van een schuitje steekt uit. Roelant Roghman, ca. 1646.
Bij de opgraving in 1978 is het schuitenhuis blootgelegd. Het had een bodem van hergebruikt (scheeps)hout. Bij de toegang zaten in het muurwerk nog de duimen waarop de toegangsdeuren draaiden. Een onderzoekje naar de ruim 200 kasteeltekeningen van Roghman leverde geen andere inpandige schuitenhuisjes op. Wel hadden verschillende kastelen in de gracht een overkapt schuitenhuis, bijvoorbeeld bij kasteel Amerongen. Later kwam bij dit kasteel een inpandig schuitenhuis, dat bewaard is gebleven.
De heer van Keenenburg, die ook ambachtsheer van Schipluiden, Maasland en Maassluis was, had in de zeventiende eeuw een ‘sierlyk’ overdekt jacht voor zijn dienstreizen in de regio. Jacob Frederik van Zevender voer hiermee ook naar zijn huizen in Den Haag en Maasland. Uit rekeningen blijkt dat er jaarlijks onderhoud aan het jacht nodig was. Zo zijn er betalingen voor een slotenmaker, een timmerman, een metselaar en een zeilmaker. Lokale middenstanders zorgden voor de bevoorrading van het jacht. Ook waren er uitgaven voor de schipper, die voor de vaartochten werd opgeroepen. Waar dit jacht zijn onderkomen had, is niet bekend.